علائم هشدار دهنده ای که خبر از ابتلا به بیماری پوکی استخوان را می دهنداستخوان

علائم هشدار دهنده ای که خبر از ابتلا به بیماری پوکی استخوان را می دهند

پوکی استخوان چیست؟ و با چه علائمی همراه است؟

به سست و ضعیف شدن استخوان ها، پوکی استخوان می گویند. در این بیماری استخوان ها به قدری ضعیف می شوند که با یک زمین خوردن ساده استخوان دچار شکستگی می شود.

پوکی استخوان از جمله بیماری های مزمنی است که به تدریج پیشرفت می کنند و علائم آن دیرهنگام بروز می کند متاسفانه این علائم در برخی مواقع تا وقتی که شکستگی به وجود نیاید مشخص نمی شود.

از این رو نباید به این بیماری بی توجه باشیم و از کوچکترین نشانه و علامتی بی توجه گذر کنیم. برای فهم بهتر علائم بیماری پوکی استخوان بهتر است ابتدا کمی با ساختار استخوان و عواملی که موجب بروز این عارضه می شود بیشتر آشنا شویم.

پوکی استخوان

شکل و تراکم استخوان در فرد مبتلا به پوکی استخوان

ساختار استخوان با اینکه رگ های خونی ندارند اما یک بافت زنده است. همین زنده بودن به آن اجازه می دهد رشد کند و به طور مداوم به ترمیم خود بپردازد.

در طول عمر همه استخوان های بدن به طور مرتب در حال نو شدن هستند بدین صورت که ابتدا سلول های قدیمی توسط سلول های خورنده ای به نام استئوکلاست جذب شده و سپس توسط سلول استئوبلاست جایگزین می شوند و سلول های جدید ساخته می شوند.

پوکی استخوان زمانی ایجاد می شود که با مرگ سلول های قدیمی، سلول های جدید کمتری جایگزین آن می شود.

 بالارفتن سن، کم شدن مقدار هورمون های زنانه از جمله استروژن و برخی هورمون های مردانه نظیر تستوسترون بر روند تولید استخوان تاثیر می گذارند و موجب بروز پوکی استخوان می شوند.

پوکی استخوان عموما در مراحل اولیه علامت خاصی ندارد و علائم آن پس از اینکه بیماری پیشرفت کرد خود را نشان می دهد که در ادامه به صورت جداگانه به بررسی علائم پوکی استخوان در افراد مختلف می پردازیم.

علائم پوکی استخوان در زنان

علائم و راه های درمان پوکی استخوان در زنان

علائم پوکی استخوان در زنان

زنان نسبت به مردان بیشتر به پوکی استخوان دچار می شود؛ کاهش سطح هورمون استروژن در یائسگی یکی از مهم ترین دلایل ابتدا به پوکی استخوان در زنان می باشد.

وجود هورمون استروژن برای داشتن استخوان های سالم بسیار ضروری است. زیرا استروژن هورمونی است که باعث تحرک و جذب کلیسم از روده ها شده و بدین طریق ترکیب استخوان سازی را بیشتر می کند.

پس از یائسگی سطح استروژن خون کاهش می یابد و همین عامل منجر به کاهش سریع تراکم استخوان و ابتلای زنان به پوکی استخوان می شود. علائم پوکی استخوان در زنان مشابه مردان است و عموما در مراحل اولیه علامت خاصی ندارند و علائم آن کم کم پس از اینکه بیماری پیشرفت کرد ظاهر می شود.

از مهم ترین علائم پوکی استخوان در زنان می توان به:

کوتاه شدن قد در گذر زمان

خمیده شدن و مشکل در راست نشستن

اختلال در راست ایستادن

درد مداوم مفاصل بدن

صدا دادن مفاصل بدن از جمله زانو

بروز درد های در ستون فقرات

درد لگن در زنان

شکسته شدن استخوان ها با وارد شدن کمترین ضربه به استخوان

بیماری پوکی استخوان یا استئوپروز شایع ترین بیماری متابولیکی استخوان است که نیمی از زنان بالای 50سال را درگیر می کند. شیوع بیماری پوکی استخوان در چنین افرادی شایع تر از سایرین می باشد:

زنانی که دچار یائسگی زودهنگام شده اند

زنانی که تجربه جراحی برداشتن تخمدان ها قبل از یائسگی را داشته اند

زنانی که مقدار کمی کلسیم دریافت می کنند.

زنان بی تحرک و کسانی که به قدر کافی ورزش نمی کنند

افرادی که سابقه خانوادگی ابتدا به پوکی استخوان را در خانواده خود دارند.

افراد مبتلا به پرکاری تیروئید

زنانی که در طولانی مدت داروهای استروئیدی خوراکی را مصرف می کنند.

علائم پوکی استخوان در مردان

نشانه ها و علائم پوکی استخوان در مردان

علائم پوکی استخوان در مردان

با اینکه پوکی استخوان به عنوان یک بیماری شایع در میان زنان شناخته می شود اما شیوع آن در میان مردان نیز کم نیست و امروزه تعداد زیادی از مردان درگیر این بیماری هستند.

همان طور که اشاره شد بیماری پوکی استخوان زمانی ایجاد می شود که استخوان ها به جای جذب و ذخیره کلسیم از منابع کلسیم ذخیره شده در اسکلت بدن استفاده می کنند. در این حالت استخوان ها نازک و شکننده می شوند و مقاومت خود را از دست می دهند.

بیماری پوکی استخوان در مردان با چنین علائمی آشکار می شود:

  • کم شدن دامنه حرکتی و ناتوانی در انجام فعالیت روزمره
  • شکننده بودن ناخن ها
  • کوتاه شدن قد
  • بروز مشکلاتی در دست گرفتن اجسام
  • کم شدن تراکم دندان ها و زوال لثه
  • قوز پشتی یا وضعیت نامناسب اندام ها
  • کمردرد

مردان نسبت به زنان با روند کندتر و پس از 65سالگی به پوکی استخوان مبتلا می شوند. به همین جهت پوکی استخوان در مردان نسبت به زنان ناشناخته تر است. علت اصلی پوکی استخوان در مردان، کم شدن سطح تستسترون خون است. تستسترون در مردان برای سالم نگه داشتن استخوان ها بسیار ضروری است.

در مردان بالای65سال میزان تستسترون خون بسیار کم می باشد؛ از این رو احتمال پوکی استخوان نیز در آنها افزایش می یابد. از جمله شایع ترین عواملی که احتمال پوکی استخوان در مردان را افزایش می دهد می توان به:

  • کاهش ترشح تستسترون و کورتیکوییدها
  • مصرف سیگار و دخانیات
  • ناراحتی های روحی و روانی
  • بالا بودن وزن بدن
  • کم تحریکی یا عدم تحرک
  • تغذیه نامناسب
  • بی اشتهایی عصبی

زمین خوردن در سالمندان و شکستگی

شکستگی لگن شایع ترین عوارض پوکی استخوان در سالمندان

آیا پوکی استخوان درد دارد؟

پوکی استخوان از جمله بیماری های است که در مراحل اولیه هیچ گونه درد و علامتی ندارد و همین عامل موجب می شود بسیاری از افراد از وجود بیماری خود بی خبر باشند. درد ها و علائم بیماری پوکی استخوان با ضعیف و شکننده شدن استخوان ها آغاز می شود.

درد ناشی از پوکی استخوان در اغلب موارد به صورت یک درد تیز، آزار دهنده و یا مبهم توصیف می‌شود و با حرکت دادن آن اندام این درد تشدید می یابد. البته نوع درد بسته به محل شکستگی و ضعیف شدن استخوان ها متفاوت است برای مثال در صورتی که به دنبال بیماری پوکی استخوان، مهره های کمر ضعیف و شکننده شوند؛ درد ناشی از این مشکل ممکن است در ناحیه شکم نیز احساس شود.

عوارض پوکی استخوان

پوکی استخوان از جمله بیماری هایی است که علائم آن خیلی پنهان است و عموما به صورت نامرئی به سراغ افراد می آید. به همین جهت گفته می شود بیماری پوکی استخوان بیشتر از آنکه علائم داشته باشد، عوارض دارد.

افراد مسن باید به این موضوع توجه داشته باشند که همواره در معرض ابتلا به پوکی استخوان قرار دارند. از این رو در صورتی که درمان آن به تعویق بیفتد منجر به بدشکلی، محدودیت حرکتی و عوامل خطرناک زیادی می شود در نتیجه درمان آن با مشکلاتی مواجه می شود.

شکستگی شایع ترین عوارض پوکی استخوان است که این شکستگی ها بیشتر در ناحیه لگن و ستون فقرات ایجاد می شود.

شکستگی لگن در اغلب موراد به دنبال  زمین خوردن ایجاد می شود و بیمار در پی آن به ناتوانی جسمی و حتی در موارد شدید به مرگ دچار می شود.

انحنای کمر و قوز کمر از دیگر عوارض پوکی استخوان است که بالا رفتن سن شدت می یابد.

متاسفانه داروهایی که برای بیماری پوکی استخوان تجویز می شوند با وجود مزایا و تاثیرات خوبی که در درمان پوکی استخوان دارند اما خود این داروها یکسری عوارض را برجای می گذارد.

 

تراکم استخوان در فرد مبتلا به پوکی استخوان

مقایسه تراکم استخوان در استخوان سالم و استخوان مبتلا به پوکی استخوان

راه های پیشگیری از پوکی استخوان

استخوان از مهم ترین و ضروری ترین اعضای بدن هستند که هر چقدر قوی تر باشد؛ تناسب اندام بدن بیشتر تامین می شود. متاسفانه مشکل ضعف استخوان در بین افراد جامعه در حال افزایش است از این رو باید یک فکر جدی باید برای حل مشکل کرد. از جمله راه های پیشگیری از پوکی استخوان می توان به:

مصرف موادغذایی حاوی کلسیم

مصرف ویتامین دی و قرار گرفتن در مقابل نورخورشید

اصلاح شیوه درست زندگی

ورزش کردن و دوری از کم تحریکی

ترک مصرف سیگار

کم کردن مصرف نوشیدنی ها الکلی


سوال خود را از ما بپرسید
دکتر سید علیرضا امین جواهری
شماره تماس