از علت تا راه های درمان روماتیسم مفصلی

از علت تا راه های درمان روماتیسم مفصلی

روماتیسم مفصلی چیست؟ و مهم ترین علت آن

روماتیسم مفصلی یک نوع بیماری خود ایمنی است که می تواند بر بسیاری از اجزای بدن تاثیر بگذارد.

سیستم ایمنی به صورت طبیعی از بدن در برابر عفونت ها محافظت می کند اما در برخی مواقع بنا به دلایلی سیستم ایمنی دیگر قادر به تمایز دادن بین سلول های سالم بدن و مهاجمان خارجی نیست و به جای حمله به سلول های مهاجم به سلول های خود حمله می کند.

مفصل انگشتان دست، مچ دست، پا و مچ پا از شایع ترین مفصل هایی هستند که درگیر روماتیسم مفصلی می شوند. البته این بدان معنا نیست که دیگر مفاصل بدن در خطر ابتلا به این بیماری قرار ندارند بلکه مفصل هایی از جمله شانه، آرنج و گردن نیز در این بیماری درگیر می شوند و درد ها و مشکلات متعددی را برای بیمار به همراه دارند.

انواع روماتیسم مفصلی 

انواع روماتیسم مفصلی

روماتیسم RA یا آرتریت روماتوئید

بیماری روماتیسم RA شایع ترین شکل روماتیسم مفصلی است که بر مفاصل دست، پا و زانو، ران و لگن تاثیر می گذارد.

روماتیسم زانو زمانی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی بدن به سینوویوم (یک پوشش غشایی که مفصل زانو را احاطه کرده است) حمله کند. نتیجه این حمله التهاب و ورم کردن سینوویوم است که در نهایت می‌تواند غضروف و استخوان مفصل را از بین ببرد.

در بیماری روماتیسم مفصل ران یا لگن، بافت های سینوویم ضخیم و متورم شده و موادشیمیایی تولید می کند که این مواد باعث تخریب مفصلی شده و دردهای زیادی در ناحیه کشاله ران به همراه دارد.

نقرس

نقرس یکی از انواع بیماری های ورم مفاصل است که با درد های زیادی همراه است. نقرس در اثر افزایش اسید اوریک در خون به وجود می آید.  اسید اوریک اضافی موجود در خون به شکل کریستال هایی در مفاصل ته نشین شده باعث قرمزی، متورم و گرم شدن، درد و التهاب یک یا چند مفصل می گردد.

بیماری نقرس بیشتر در انگشت شست پا، پاشنه پا، قوزک پا، زانو و آرنج ظاهر می شود.

لوپوس

بیماری لوپوس یک بیماری خود ایمنی است که می تواند بر بسیاری از قسمت های بدن تاثیر بگذارد. روماتیسم مفصلی یک بیماری سیستماتیک است و ممکن است دیگر مفصل های بدن از جمله پوست، ریه، اعصاب، قلب و کلیه ها را نیز درگیر کند.

روماتیسم مفصلی در انگشتان

علائم روماتیسم مفصلی

علائم بیماری روماتیسم مفصلی در اکثر مواقع به تدریج و در عرض چندین هفته بروز می کند. البته این علائم به دو دسته کلی علائم غیر مفصلی و علائم مفصلی تقسیم می شود که شامل:

علائم غیرمفصلی

بیماری روماتیسم در مراحل ابتدایی عموما با چنین علائمی آغاز می گیرد:

  • ضعف و کاهش اشتها
  • درد مبهم و گنگ در عضلان
  • احساس خستگی و ناتوانی بی دلیل

نوع دیگر علائم غیر مفصلی که شیوع آن نیز کمتر می باشد با چنین نشانه هایی همراه است:

  • تب و لرز
  • کم خونی
  • التهاب تاندون های اطراف مفصل

علائم روماتیسم مفصلی در انگشتان دست

علائم مفصلی بیماری روماتیسم

علائم مفصلی بیماری روماتیسم بسته به شدت التهاب مفصل متغییر است. علائم دردناک روماتیسم زمانی آغاز می شود که بافت های بدن متلهب شود. در این صورت بیمار به چنین علائمی دچار می شود:

  • درد شدید در مفصل که به هنگام حرکت دادن تشدید می یابد
  • تشدید درد صبح ها پس از بیدار شدن از خواب
  • احساس خشکی و سفتی شدید در مفصل
  • ورم مفاصل که با تغییر حجم مفصل کاملا مشخص است
  • لنگش و اختلال در راه رفتن در مواردی که مفصل های زانو و لگن درگیر شود
  • تورم در یک یا چند تا از مفصل های بدن

عوارض روماتیسم مفصلی

متاسفانه بیماران مبتلا به روماتیسم به دلیل مصرف برخی داروها در معرض ابتلا به برخی مشکلات و عوارض هستند که شامل:

  • کم خونی؛ مصرف داروهای ضد روماتیسمی به مرور زمان ممکن است باعث ایجاد ضایعاتی در غشای روده شود که این آسیب می تواند بدن را در هضم آهن ناتوان تر سازد که همین عامل منجر به کم خونی می شود.
  • بروز حملات قلبی یا ابتلای بیمار به بیماری قلبی و عروقی
  • عفونت مفصلی
  • ضعیف شدن استخوان یا پوکی استخوان
  • سندروم تونل کارپال
  • بروز علائم عصبی در بیمار
  • جابه جایی و دررفتگی مهره های ستون فقرات به دلیل فشار به نخاع و ضعیف شدن عضلات

روماتیسم مفصلی مچ دست

درمان قطعی روماتیسم مفصلی

متاسفانه روش قطعی برای درمان روماتیسم مفصلی وجود ندارد اما به کمک برخی روش های درمانی می توان درد و علائم ناشی از این بیمار را کاهش داد.

اولین و مهم ترین هدف درمان روماتیسم کم کردن درد و پیشگیری ازکاهش تخریب مفصل است که این کار با انجام چنین اقداماتی انجام می شود. دارو درمانی و توانبخشی اصلی ترین روش ها برای درمان روماتیسم است.

درمان روماتیسم مفصل | دارو درمانی

داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی همچون ایبوپروفن و ناپروکسن سدیم می تواند باعث کاهش درد و التهاب شود. داروهای قویتر نظیر داروهای کورتیکواستروئیدی همچون پردنیزون  که باید حتما توسط پزشک متخصص تجویز شود در موراد حاد بیماری روماتیسم تجویز می شود.

دسته دیگر داروها که برای درمان روماتیسم تجویز می شود؛ داروهای ضد روماتیسمی هستند که این دارو روند بیماری را کند کرده و از آسیب دیدن مفصل جلوگیری می کند. از جمله شایع ترین داروهای ضد روماتیسمی می توان به:

متوترکسات

لفلونامید

هیدروکسی کلروکین

سولفاسالازین

نوع دیگر داروها به صورت تزریق مستقیم به مفصل انجام می شود که شامل داروهای کورتیزول می باشد.

روماتیسم مفصلی زانو

فیزیوتراپی و توانبخشی

بهترین روش مدیریت روماتیسم مفصلی حفظ بهبود حرکت و استحکام مفصل، قدرت عضلات که این هدف با انواع روش های فیزیوتراپی تحقق می یابد. از جمله روش هایی که فیزیوتراپیست برای درمان روماتیسم مفصلی استفاده می شود شامل:

استفاده از گرما یا سرما درمانی به منظور کاهش درد و سفتی مفاصل

ورزش درمانی به منظور افزایش دامنه حرکتی

اولتراسوند تراپی

الکتروتراپی

درمان روماتیسم مفصل | با فشرده سازی مفصل

فشرده سازی مفصل با استفاده از آتل یا باندهای کشی انجام می شود. کاهش درد و التهاب، پیشگیری از بدشکلی مفصل، حمایت از مفصل و کاهش خشکی مفصل از مهم ترین کاربردهای آتل است.

روماتیسم انگشتان

راهکارهای تسکین درد در افراد مبتلا به روماتیسم

افراد مبتلا به روماتیسم نیاز به برنامه منظم ورزش و استراحت دارند؛ زیرا هم بی تحرکی و هم فعالیت بیش از حد موجب شدید شدن علائم شما می شود. استراحت باعث کاهش درد و علائم بیماری می شود اما در صورتی که به اندازه باشد.

با اینکه فرد مبتلا به روماتیسم حرکت دادن مفصل برایش سخت است اما انجام حرکات ورزشی یکی از بهترین کارهایی است که برای افزایش دامنه حرکتی بسیار تاثیرگذار است. از جمله حرکات و تمرینات کششی برای کاهش درد بیمار شامل:

آب درمانی

آب به خاطر فیزیک منحصر به فردی که دارد زمانی که در درون آن قرار بگیرید وزن بدن تا یک سوم کاهش می یابد. همچنین آب گرم موجب کم شدن درد عضلات و تسکین خشکی و سفتی مفصل شود.

پیلاتس

پیلاتس یک ورزش مناسب است به منظور تثبیت مفاصل و تقویت عضلات حمایت کننده بسیار موثر است. در صورتی که به دلیل بیماری روماتیسم عضلات ضعیفی دارید می توانید از این ورزش استفاده کنید.

یوگا

یوگا شامل تمرینات ورزشی مرتبی است که باعث کاهش درد، افزایش انعطاف پذیری، بهبود عملکرد و کاهش استرس می شود.

توانبخشی رماتیسم مفصلی

جراحی برای درمان روماتیسم مفصلی چه زمانی کاربرد دارد؟

در صورتی که دارودرمانی و توانبخشی نتواند فرآیند آسیب به مفصل را کند. پزشک متخصص عمل جراحی را به منظور ترمیم مفصل آسیب دیده انجام می شود. از جمله روش های جراحی برای درمان روماتیسم مفصل می توان به:

جراحی سینووکتومی

از این روش جراحی برای برداشتن غشای سینوویال متلهب و آسیب دیده انجام می شود. روماتیسم مفصلی زانو، آرنج، مچ دست، انگشتان و مفاصل ران از جمله رایج ترین مفصل هایی هستند که از این جراحی در آنها استفاده می شود.

جراحی ترمیم تاندون

از روش جراحی تاندون زمانی استفاده می شود که به دنبال بیماری روماتیسم، تاندون های اطراف مفصل درگیر شود و آسیب ببیند.

جراحی تعویض مفصل

در مواردی که بیماری روماتیسم باعث تخریب کامل مفصل شود در صورت جراح ارتوپد قسمت های آسیب مفصل را برداشته و به جای آن پروتز هایی ساخته از فلز و پلاستیک را به جای قرار می دهد.

در آخر:

ممکن است شمایی که به بیماری روماتیسمی دچار هستید پس از گذراندن یک دوره درمانی احساس کنید که خوب شدید اید و همان عامل موجب شود روند درمانی را جدی نگیرید و داروها را قطع کنید. اما بهتر بدانید اگر تنها چندین روز دارو را قطع کنید؛ درد و علائم شما باز می گردد.


دیدگاه شما

فیلدهای ضروری با علامت

دکتر سید علیرضا امین جواهری
شماره تماس