همه چیز در مورد آرتروز زانوزانو

همه چیز در مورد آرتروز زانو

آرترور زانو چیست؟

آرتروز زانو شایع ترین شکل آرتروز است که میلیون ها نفر در سراسر جهان به آن مبتلا هستند. این بیماری زمانی رخ می دهد که غضروف محافظی که انتهای استخوان های شما را بالشتک می کند با گذشت زمان از بین می رود.

آرتروز زانو یا به اصطلاح استئوآرتریت، امروزه خیلی از افراد را درگیر کرده است.
در این بیماری، غضروف (بالشتک موجود بین مفصل ها)، دچار فرسایش می شود و تحلیل می رود. با تحلیل رفتن غضروف در محل مفصل، استخوان ها به یکدیگر نزدیک می شوند و این نزدیک شدن، سبب ساییدگی استخوان ها می شود.
همچنین به دلیل تحلیل رفتن غضروف میان مفصلی، خاصیت ضربه گیری غضروف نیز کاهش چشم گیری می کند.
درصورت ساییدگی استخوان ها، علایمی همچون: درد – تورم – کاهش توانایی حرکتی و گاها ایجاد زوائد استخوانی، در محل ساییدگی ایجاد می شود.

آرتروز زانو و علائم آن

آناتومی و وظیفه بافت غضروفی زانو

از نوع بافت پیوندی نیمه جامد است، که سرمنشاء آن، مزانشیم جنینی است.
اجزای تشکیل دهنده ی غضروف، سلول های کندروسیت نام دارند، که ماتریکس غضروف را، می سازند.
مواد تشکیل دهنده ی این ماتریکس: آب (70%) و گلیکوز آمینوگلیکانها (کندروئیتین سولفات و اسید هیالورونیک) و گلیکوپروتئین ها (اگریکان) می باشند. همچنین الیاف کلاژن و الاستین نیز در آن مشاهده می شود.
غضروف ها با ویژگی خاص خود، نقش زیادی در حرکت استخوان ها دارند. به نحوی که حرکت استخوان هارا تسهیل می کنند، و از وارد شدن فشار زیاد بر مفاصل جلوگیری می کنند و همچنین نقش ضربه گیر را نیز ایفا می کنند.
بنابراین، نقش این بافت در بدن و میان استخوان ها، بسیار مهم و قابل توجه است.

آرتروز زانو

علت ایجاد آرتروز زانو

دلایل مختلفی در پیدایش و ظهور بیماری آرتروز نقش دارند که از میان آن ها به موارد زیر اشاره می کنیم:

1- بالا رفتن سن (هرچه سن بیشتر شود، بدن توانایی کمتری، در ترمیم و بهبود بافت غضروفی، دارد.)
2- وزن (با افزایش وزن، میزان فشار وارد شده بر مفاصل بدن به ویژه زانو، بیشتر می شود.)
3- مشکلات مادرزادی موجود در ساختار پا و استخوان بندی بدن 
4- جنسیت (خطر ابتلا در زنان نسبت به مردان بیشتر است)
5- عوامل هورمونیک (بیماری های متابولیک) و...

نحوه و شرایط زندگی افراد (life style)، در ابتلا به آرتروز زانو نقش بسزایی دارد. ازمیان آن ها، می توان به:

1- شغل و حرفه ی افراد

2- طرز نشستن و راه رفتن (چمباتمه زدن، بلند کردن اجسام سنگین و ایجاد فشار زیاد و مداوم بر مفصل ها و...)

3- فعالیت های سخت و طولانی مدت

4- بالا و پایین کردن پله ها و سطوح شیب دار به دفعات زیاد و... اشاره کرد.

5- عدم درمان پای پرانتزی در کودکی

6- کمبود ویتامین و مکمل های مورد نیاز زانو

علایم و نشانه های آرتروز زانو

از میان علایم بروز آرتروز زانو در بدن، به علل شایع و گسترده ی آن اشاره می کنیم:
1. احساس درد (زمانی که فعالیت افزایش پیدا کند،درد زیاد می شود، اما با توقف فعالیت و استراحت، درد کاهش می یابد.)
2. تورم و التهاب
3. حس کردن گرما در مفصل زانو
4. اسپاسم زانو (سفت شدن مفصل زانو) "به ویژه درزمان بیدار شدن از خواب ویا زمانی که فرد، به مدت طولانی در جایی، به حالت نشسته قرار می گیرد."
5. دامنه ی حرکت زانو محدود می شود
6. در هنگام حرکت دادن مفصل، صدای خفیفی از آن شنیده می شود.

علائم آرتروز زانو در جوانی

برخی تصور می کنند آرتروز زانو بیماری است که فقط افراد با سنین بالا به آن مبتلا می شوند و این عارضه در جوانان رخ نمی دهد. در حالی که بسیاری از مسائل از جمله بی تحرکی، انجام تمرینات ورزشی سنگین، پا پرانتزی بودن از جمله عواملی هستند که احتمال ابتلا به آرتروز در جوانی را تا چندین برابر افزایش می دهند.

بیماری آرتروز زانو در جوانان عموما با چنین علائمی ظاهر می شود:

- بروز زانو درد ناگهانی

- احساس درد ناگهانی در مفصل زانو

- تورم مفصل زانو

- ملتهب شدن  واحساس گرمی در زانو

- بروز محدودیت حرکتی در مفصل زانو

- قفل کردن ناگهانی زانو

- صدا دادن مفصل زانو هنگام حرکت

- گرفتگی عضلات زانو

تشخیص آرتروز زانو

درصورت مشاهده ی، علایم آرتروز زانو به پزشک متخصص مراجعه کنید.
با بیان بیماری و یا سوابق پزشکی خود، پزشک مربوطه را در تشخیص دقیق تر عارضه کمک کنید.
پزشک از طریق معاینات فیزیکی و در نظر گرفتن فاکتورهای دخیل در آرتروز، میزان آسیب وارده و همچنین راه های درمانی، را بررسی و تعیین می نماید.

انجام رادیولوژی، یکی از راه های تشخیص بهتر و سریع تر آرتروز زانو، طبق نظر پزشک متخصص است.
در تصویر برداری رادیولوژی، غضروف میان مفصل ها قابل مشاهده نیست و پزشک با در نظر گرفت فاصله ی بین مفصل ها می تواند، میزان آسیب وارد بر غضروف و استخوان ها را تشخیص دهد.
اسکن ام آر آی (MRI)، یکی دیگر از روش هایی است که پزشک با کمک آن می تواند آرتروز را تشخیص و آسیب های وارد شده توسط آن را بررسی کند.
از طریق MRI ، می توان آسیب های وارده بر سایر مفاصل را نیز بررسی کرد.

درمان آرتروز زانو

درمان آرتروز زانو در خانه

از جمله روش های موثر درمان خانگی آرتروز زانو می توان به:

- زمانی که شما برای درمان آرتروز زانو به پزشک مراجعه کنید؛ پزشک مربوطه جهت درمان و کاهش درد شما یکسری داروهای مسکن و ضد التهاب تجویز می کند که اغلب بیماران با مصرف دارو تا حد زیادی، دردشان تسکین می یابد.

- کم کردن وزن یکی از مهم ترین کارهایی که باید برای درمان بیماری آرتروز زانو انجام دهید؛ در صورتی که بیمار اضافه وزن داشته باشد برای شروع درمان ابتدا باید وزن خود را کاهش دهد.

- مدیریت فعالیت های روزمره مانند دو زانو نشستن و بالا و پایین رفتن از پله ها و خودداری از انجام حرکات جهشی و چرخشی

- انجام تمرین های حرکتی جهت تقویت مفاصل اطراف زانو. تقویت عضلات باعث کاهش اعمال فشار روی زانوها می شود. درنظر داشته باشید تمامی این حرکات توسط فیزیوتراپیست به بیمار ارائه می شود.

- از انجام حرکات و فعالیت هایی که باعث افزایش درد بیمار می شود تا حد امکان باید خودداری شود.

- استفاده از عصا یا واکر در حین راه رفتن

- استفاده از زانو بند و سایر وسایل کمکی طبق نظر پزشک

- استفاده از یخ جهت تسکین درد

- فیزیوتراپی زانو نیز به افزایش دامنه حرکتی و انعطاف پذیری مفصل زانو کمک می کند.

- آب درمانی و راه رفتن در آب

روش های درمان غیرجراحی آرتروز زانو

در مواردی که وضعیت بیمار به کمک درمان های خانگی تسکین نیابد؛ پزشک از طریق تزریق اوزون و تمرینات توانبخشی به کاهش درد بیمار کمک کرده و باعث افزایش کیفیت زندگی او می شود. این روش می تواند موجب توقف پیشرفت آرتروز نیز باشد.

از دیگر روش های درمانی بیماری آرتروز لیزر درمانی است که طبق نظر فیزیوتراپ و به طور منظم باید انجام شود و به عنوان یک درمان مکمل پس از جراحی نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

روش های جراحی آرتروز زانو

اگر درمان های غیر جراحی به بهبود بیمار کمکی نکند پزشک روش جراحی را توصیه می کند و با توجه به عوارضی که تمام اعمال جراحی به همراه دارند پزشک بیمار را کاملا از این عوارض آگاه خواهد کرد. درمان آرتروز زانو به روش جراحی به روش های مختلفی انجام می شود که در ادامه به توضیح آن ها می پردازیم.

- آرتروسکوپی

در انجام جراحی به روش آرتروسکوپی پزشک با استفاده از آرتروسکوپ و ابزارهای خاص اقدام به درمان بیمار می کند. این روش به ندرت مورد استفاده قرار می گیرد.

- پیوند غضروف

این روش در افراد جوان تر که تنها در بخشی از غضروف خود دچار سانحه شده اند کاربرد دارد. به این صورت که قسمت سالم بافت غضروف به قسمت آسیب دیده پیوند زده می شود.

- سینوکتومی

در این روش جراحی غضروف مفصلی که آسیب دیده است جهت کاهش تورم و درد حذف می شود.

- تغییر شکل استخوان به روش استئوتومی

در این جراحی قسمت تخریب شده استخوان تغییر شکل پیدا می کند و در کاهش درد بیمار موثر است.

- تعویض کامل یا جزئی مفصل زانو

در جراحی تعویض مفصل زانو پزشک مفصل زانوی بیمار را به طور کامل برداشته  و مفصل مصنوعی را جایگزین آن می کند.


دیدگاه شما

فیلدهای ضروری با علامت

  1. علی اکبر فلاح حسینی

    سلام ممنون از مطالب خوبتون . یک سوالی از خدمت آقای دکتر داشتم؛ بیماری آرترور زانوی بنده در مراحل اولیه هست و درد وجود نداره، چطور میتونم از پیشرفتش جلوگیری کنم؟ و این را بگم که من وزنم بالای 100کیلو هستش و به نظرم یکی از علت های ابتلا به این بیماری همین عامل باشه. ممنون میشم راهنمایم کنید.

    1. مدیر سایت

      سلام بر شما همانطور که خودتون هم اشاره کردید یکی از مهم ترین عواملی که فرد را در معرض ابتلا به آرتروز زانو قرار می دهد؛ بالا بودن وزن و وارد شدن فشار بیش از حد به زانو هستش. از جمله راه های پیشگیری از ابتلا به آرتروز زانو می توان به چنین مواردی اشاره کرد: کم کردن وزن بدن  دوری از بی تحرکی و داشتن فعالیت بدنی مناسب داشتن تغذیه مناسب و.... برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد راه های پیشگیری از ابتلا به آرتروز زانو می توانید از مقاله 5 توصیه مهم برای پیشگیری از ابتلا به آرتروز زانو دیدن کنید.  

  2. حدیثه محمدخانی

    سلام وقت بخیر. راه درمان آرتروز زانو چی هستش؟ آیا واقعا راهی برای درمان این بیماری وجود داره؟39 سال سن دارم به شدت از مشکلات آرتروز زانو رنج میبرم واقعا زندگی برام سخت شده آیا درمان داره یا خیر؟

    1. مدیر سایت

      سلام بر شما. بله همان طور که در مقاله هم به آن اشاره شد راه های درمان زیادی برای مقابله با این بیماری وجود داره اما قبل از هر چیز شما باید تحت معاینه قرار بگیرید تا مشخص بشه مشکلتون تا چه حد حاد هستش پس از آن مناسبترین راه درمان براتون انتخاب بشه. 

سوال خود را از ما بپرسید
دکتر سید علیرضا امین جواهری
شماره تماس