علت گرفتگی عضلات را جدی بگیریدساق پا

علت گرفتگی عضلات را جدی بگیرید

گرفتگی عضلات چیست؟

به انقباضات شدید و غیرارادی فیبرهای تشکیل دهنده ماهیچه ها، گرفتگی عضلات می گویند. گرفتگی در هر عضله ای بخصوص عضلاتی که در طول مسیرشان از روی دو مفصل عبور میکنند میتواند اتفاق بیفتد.

عضلات پشت ساق، عضلات پشت ران، عضلات پشت کمر و عضلات جلوی ران، اسپاسم عضله در ناحیه کف پا، کف دست، بازو، شکم از شایع ترین محل هایی هستند که در آن اسپاسم اتفاق می افتد.

گرفتگی عضلات علاوه بر درد و اسپاسم شدید در عضله موجب بروز توده های سفتی در زیر پوست می شود که با لمس کردن آن درد شدید در ماهیچه احساس می شود.

 اینگونه دردها حتی زمانی که گرفتگی از بین می رود، فرد همچنان برای مدتی حساسیت به لمس و درد را در عضله احساس می کند؛ در بسیاری از موارد، این گرفتگی ها در طول شب رخ می دهند، اما همواره این گونه نیست. در شرایطی که آنها به طور معمول مضر نیستند، اما هنگامی انجام برخی فعالیت ها مانند رانندگی می توانند خطرآفرین باشند.

تقریبا همه ما در طول زندگی خود برای یکبار هم که شده دچار گرفتگی عضلات شده ایم اما این عارضه دلایل متعددی دارد که بسته به شرایط هرکس متفاوت است.

گرفتگی عضلات پا

گرفتگی عضلات پا بعد از ورزش

استفاده بیش از حد از عضلات

فعالیت شدید یا افزایش بیش از حد از عضلات از شایع ترین علت گرفتگی است که چنین گرفتگی عموما در طول فعالیت شدید و یا چندین ساعت پس از آن رخ می دهد.

زمانی که فردی با شدت زیاد و یا به مدت طولانی ورزش می کند؛ ممکن است دچار گرفتگی عضلات شود. پس ورزش یکی دیگر از دلایلی است که در ابتلا به اسپاسم عضلات دخیل است. ورزش به دو دلیل باعث گرفتگی عضلات می شود:

1-از آنجایی که در طول ورزش دائما در حال عرق کردن می باشید همین عرق کردن موجب اختلال در حفظ تعادل الکترولیت ها می شود و همان طور که می دانید الکترولیت از جمله موادی در بدن است که نقش بسیار مهمی در انقباض عضلات دارد.

2-از آنجایی که ورزش موجب خستگی عضلانی می شود؛ خستگی عضلانی میزان پیچ و گرفتگی در فیبرها را افزایش میدهد.

گرفتگی عضلات به دنبال کمبود مواد معدنی

کمبود مواد معدنی همچون کلسیم، پتاسیم یا منیزیم در بدن، به مرور زمان موجب گرفتگی عضلات می شود. عموما چنین گرفتگی هایی در خانم های باردار و افراد مسن بالای 65سال رخ می دهد.

با اینکه اصلی‌ترین ماده معدنی مورد نیاز استخوان‌ها کلسیم است. اما وجود کلسیم همچنین برای انعقادخون، انقباض عضلات و عملکرد خوب مغز نیز لازم است.

بدن ما حدود 1 کیلوگرم کلسیم دارد که 99 درصد آن در اسکلتمان تجمع یافته است.

منیزیم نقش مهمی در سلامت استخوان‌ها و عضلات دارد. این ماده معدنی در کنترل هورمون پاراتیروئید نقش دارد و این هورمون هم باعث جذب هر چه بیشتر کلسیم از طریق استخوان‌ها می‌شود.

پتاسیم در میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات، سبزیجات برگ سبز وجود دارد و در کنترل عملکرد عضلات و سلول‌های عصبی نقش دارد. کمبود این ماده معدنی باعث ضعف و گرفتگی عضلانی می‌شود.

 گرفتگی عضلات گردن و کمر

گرفتگی عضلات کمر و گردن در سالمندان

کم آبی یکی از مهم ترین دلایل گرفتگی عضلات

هیدارته بودن بدن در پیشگیری از دردهای عضلانی بسیار مهم است. برای هیدراته کردن بدن پیشنهاد می شود روزانه 8لیوان آب به همراه میوه های تازه و سبزیجات استفاده نماید.

کمبود آب به واسطه چنین دلایلی موجب گرفتگی عضلات می شود:

1-حدود هشتاد درصد مفاصل و عضلات بدن از آب تشکیل شده است. از این رو مسلما با کم شدن آن درد و گرفتگی شدیدی در آنها رخ می دهد.

2-کاهش آب بدن باعث کاهش فشار و اکسیژن خون می شود که چنین عاملی خستگی و بی حالی شدیدی به دنبال دارد.

3-تشنگی و کمبود آب سبب ارسال سیگنال های غلطی به مغز می شود که همین عامل موجب می شود مغز فرمان درستی به عضلات ندهد.

استرس و فشار عصبی

استرس و اضطراب بیش از حد موجب وارد شدن فشار بیش از حد به عضلات و ماهیچه ها شده و همین عامل خطر گرفتگی عضلات را افزایش می دهد.

همچنین زمانی که شما دچار استرس می شوید؛ سیستم عصبی بدن خود را برای رویارویی با یک خطر آماده می کند و همین عامل موجب می شود سیستم عصبی و ایمنی شما دچار بی نظم شده و قادر نباشد به درستی به فعالیت خود ادامه دهد. و از آنجایی که تکانه های عصبی بدن ما وظیفه کنترل عضلات را برعهده دارد؛ این امکان وجود دارد که دچار گرفتگی عضلات شوید.

سایر موارد عبارتند از:

  • کشش کم
  • ورزش در گرما
  • تخلیه غیر ارادی اعصاب
  • استرس
  • محدودیت در منابع خونی

البته برخی بیمار های و اختلالات نیز هستند که موجب اسپاسم و انقباض غیرارادی در عضلات می شود که شامل:

  • بیماری ام اس یا مولتیپل اسکلروزیس
  • دیسروفی عضلانی
  • بیماری لوپوس
  • بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک
  • دیستونی
  • بیماری نورون حرکتی
  • استفاده از داروهای ضد افسردگی
  • سیگار کشیدن
  • نوشیدن کافئین بیش از حد
  • آسیب دیدن عضلات

کمبود منیزیم و تاثیر آن بر گرفتگی عضلات

کمبود منیزیم یکی از رایج ترین دلایل گرفتگی عضلات

اسپاسم عضلانی (گرفتگی عضلات) چه حسی دارد؟

اسپاسم عضلات از شدت انقباضات خفیف و ناراحت کننده تا ناراحتی قابل توجه و درد شدید و حاد متغیر است. عضله اسپاستیک ممکن است در هنگام لمس سخت تر از حالت عادی شود و/یا به طور واضح نمود ظاهری داشته باشد. ممکن است تکان بخورد. اسپاسم به طور معمول از چند ثانیه تا 15 دقیقه یا بیشتر طول می کشد و ممکن است قبل از رفتن از بین رفتن چندین بار تکرار شود.

چگونه اسپاسم عضلانی را متوقف کنم؟

هیچ قرص یا تزریقی وجود ندارد که اسپاسم عضلات را به طور فوری تسکین دهد ، بنابراین بهترین کاری که می توانید انجام دهید این است که عضله آسیب دیده خود را کشیده و ماساژ دهید. اگر اسپاسم در پای شما است ، برخیزید و راه بروید. سعی کنید از یخ یا گرما استفاده کنید (حمام گرم کنید یا از پد گرمکن استفاده کنید).

گاهی اوقات می توان از قبل از وقوع اسپاسم عضلانی از آن جلوگیری و یا آن را متوقف شد.

چه کسانی دچار اسپاسم عضلانی می شوند؟

اسپاسم عضلانی می تواند در هر زمان برای هر فردی رخ دهد. چه پیر ، چه جوان ، بی تحرک یا فعال باشید ، ممکن است دچار اسپاسم عضلانی شوید. این حالت می تواند هنگام راه رفتن ، نشستن ، انجام هرگونه ورزش یا خواب رخ دهد. برخی از افراد مستعد اسپاسم عضلانی هستند و به طور منظم با هرگونه فعالیت بدنی دچار آن می شوند.

اسپاسم عضلانی چقدر شایع است؟

گرفتگی عضلات (اسپاسم عضلات) شایع است. ممکن است برای هرکسی اتفاق بیفتد و بسیار طبیعی است.

برای درمان گرفتگی عضلات چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

گرفتگی عضلات معمولاً خود به خود از بین می رود و بندرت به اندازه ای جدی است که نیاز به مراقبت های پزشکی داشته باشد. با این حال ، در صورت مشاهده چنین علائمی همراه با گرفتگی عضلات حتما به پزشک مراجعه کنید:

  • باعث درد و ناراحتی شدید
  • گرفتگی که با تورم پا ، قرمزی یا تغییرات پوستی همراه باشد
  • با ضعف عضلانی همراه باشد
  • بدون دلیل خاص و به یکباره ظاهر شود

علائم گرفتگی اسپاسم (گرفتگی عضلات) چیست؟

اسپاسم عضلانی می تواند مانند یک بخیه در پهلو احساس شود یا به طرز عذاب آوری دردناک باشد. ممکن است در زیر پوست خود دچار لرزش کنید و در لمس آن احساس سختی داشته باشید. اسپاسم غیر ارادی است. ماهیچه ها منقبض می شوند و درمان و زمان لازم است تا آنها آرام شوند. آنها بسیار رایج هستند ، به ویژه در افراد مسن و ورزشکاران.

اگر اسپاسم عضلانی شدید است ، اغلب اوقات اتفاق می افتد ، به درمان پاسخ ضعیف می دهد و به علل واضح مربوط نمی شود ، حتما با پزشک خود صحبت کنید. اسپاسم می تواند به عوامل زمینه ای مربوط باشد.

اسپاسم عضلانی چگونه تشخیص داده می شود؟

ارائه دهنده خدمات باید علاوه بر سابقه پزشکی و داروهای شما ، اطلاعاتی در مورد موارد زیر بدانند:

درد چقدر بد است.
چه موقع اسپاسم عضلانی اتفاق می افتد (به عنوان مثال در شب؟ بعد از ورزش؟).
گرفتگی عضلات چقدر طول می کشد.
اسپاسم عضلانی چه حسی دارد.
چه وقت اسپاسم عضلات شروع شد.
آیا علائم دیگری را که تجربه می کنید

مدیریت و درمان

اسپاسم عضلانی (گرفتگی عضلات) چگونه درمان می شود؟

وقتی اسپاسم رخ می دهد ، ممکن است در حال ورزش باشید، نشسته باشید یا حتی در نیمه های شب خواب باشید. اگر فقط یک تزریق جادویی وجود داشت که بتواند فوراً درد شما را تسکین دهد چه می شد! با این حال ، پنج مرحله وجود دارد که می توانید برای از بین بردن اسپاسم انجام دهید:

  • ناحیه آسیب دیده را بکشید.
  • ناحیه آسیب دیده را با دست یا غلتک ماساژ، ماساژ دهید.
  • بایستید و در اطراف قدم بزنید.
  • از حرارت یا یخ استفاده کنید. یک کیسه یخ را کنار هم قرار دهید یا یک پد گرم کننده بگذارید ، یا یک حمام گرم خوب بگیرید.
  • داروهای مسکن مانند ایبوپروفن و استامینوفن مصرف کنید.

چه ویتامین هایی ممکن است به اسپاسم عضلانی (گرفتگی عضلات) کمک کنند؟

برخی از کارشناسان معتقدند که مصرف روزانه ویتامین B12 می تواند کمک کننده باشد.

چه زمانی باید اسپاسم عضلانی خود را در اورژانس درمان کنم؟

به طور معمول ، اسپاسم عضلانی نباید زیاد طول بکشد و ، اگرچه می تواند بسیار دردناک باشد ، اما معمولاً یک وضعیت اورژانس محسوب نمی شود. با این حال ، اگر درد غیر قابل تحمل شد ، یا اگر اسپاسم بعد از لمس ماده ای که می تواند سمی یا عفونی باشد شروع شود ، باید به اورژانس مراجعه کنید.

برای گرفتگی عضلات چه بخوریم؟

همان طور که اشاره شد یکی از مهم ترین عواملی که در بروز گرفتگی عضلات تاثیرگذار است؛ کمبود ویتامین ها و مواد مغذی سرشار از کلسیم، سدیم، پتاسیم و منیزیم است و در صورت به هم خوردن نسبت این مواد در جریان خون، گرفتگی عضلات رخ می دهد.

از این رو پیشنهاد می شود برای جلوگیری از ابتلا به گرفتگی عضلات این موادغذایی را در رژیم غذایی خود بگنجانید:

- گنجاندن نان ها و غلات سرشار از فیبر

- گنجاندن گروه لبنیات که پروتئین و کلسیم آنها بسیار بوده و با هیچ گروه دیگری قابل مقایسه نیست (این گروه‌ حاوی ویتامین B2 هم هست). مصرف این گروه از مواد غذایی بسیار توصیه می‌شود، زیرا در صورت عدم دریافت کافی، دچار کمبود کلسیم و ویتامین B2 می‌شویم که عامل اصلی گرفتگی عضلانی شناخته شده‌اند؛

- گروه گوشت‌ و ماهی که حاوی پروتئین و آهن بوده و عدم مصرف‌شان سبب کمبود ویتامین B12 و در نهایت ضعیف شدن عضلات و کم خونی می شود.

- و در نهایت مصرف میوه ها و سبزیجات به منظور رساندن ویتامین و فیبر کافی بر بدن

راه های پیشگیری از گرفتگی عضلات

اسپاسم و گرفتگی عضلات می تواند در هر عضله ای در بدن ایجاد شود. در حالی که بسیاری از اسپاسم های عضلانی بی ضرر هستند اما در صورت بی توجه بودن به این علائم ممکن است مشکلات متعددی برای بیمار بوجود آید.

از آنجایی که دردهای ناشی از گرفتگی عضلات بسیار دردناک هستند و می تواند فرد را از انجام فعالیت های روزمره باز دارند از این رو باید به نوبه ای از ابتلا به آن پیشگیری کرد. از جمله روش های پیشگیری از گرفتگی عضلات شامل:

  • روزانه حداقل 8لیوان آب بنوشید. بسیاری از متخصصان معتقدند که کمبود آب بدن باعث گرفتگی عضلات می‌شود. نوشیدن مایعات برای افرادی که ورزش می‌کند فواید زیادی دارد.
  • کمبود سدیم و پتاسیم در بدن باعث ایجاد گرفتگی عضلات می‌شود شما می توانید برای پیشگیری از ابتلا به چنین دردهایی مصرف این مواد را در رژیم غذایی خود بگنجانید. همچنین مطالعات نشان داده است که مصرف منیزیم، زینک ، ویتامین B ، D و E می‌تواند احتمال گرفتگی عضلات را کمتر می کند.
  • قبل از ورزش کردن حتما بدن را گرم کنید و بعد از ورزش با انجام حرکات کششی بدن را سرد کنید.
  • داشتن برنامه ورزشی مناسب و منظم؛ با ورزش عضلات خود را تقویت کنید و خطر اسپاسم عضلانی تا حد زیادی را کاهش دهید.
  • به وضعیت بدنی خود در هنگام خوابیدن و نشستن بیشتر توجه کنید.
  • وزن بدن خود را در حالت تعادل حفظ کنید؛ اضافه وزن فشار و استرس وارده بر عضلات را تشدید می کند.
  • مصرف کافئین را کاهش دهید؛ زیرا همان طور که مشاهده کردید کافئین مانع از جذب برخی موادمغذی و الکترولیت می شود.
 

دیدگاه شما

فیلدهای ضروری با علامت

    سوال خود را از ما بپرسید
    دکتر سید علیرضا امین جواهری
    شماره تماس