بیماری آرتروز چیست و چگونه می توان آن را درمان کرد؟زانولگن

بیماری آرتروز چیست و چگونه می توان آن را درمان کرد؟

آرتروز چیست و چگونه بوجود می آید؟

آرتروز در اصطلاح انگلیسی از آن با عنوان osteoarthritis یاد می شود و این کلمه به معنای التهاب مفاصل است. آرتروز یکی از شایع ترین بیماری های مفصلی است که امروزه افراد زیادی را در جهان درگیر خود کرده است این بیماری به ساییدگی، ورم مفصل نیز مشهور است.

تاکنون بیش از 100نوع مختلف از بیماری آرتروز کشف شده است که مشخصه تمام آنها التهاب مفصل است. افزایش سن یکی از رایج ترین عواملی است که احتمال ابتلا به این بیماری را تا چندین برابر افزایش میدهد.

آرتروز زمانی رخ می دهد که غضروف مفصلی از بین برد به گونه ای دیگر می توان گفت این بیماری غضروف مفصلی را تحت تاثیر قرار می دهد و به مرور زمان موجب تخریب آنها می شود. با آسیب دیدن غضروف ها استخوان ها به طور مستقیم در تماس با یکدیگر قرار می گیرد که همین عامل موجب بروز درد و ناراحتی برای بیمار می شود.

علاوه بر بالا رفتن سن، عوامل و فاکتورهای بسیاری در بروز این بیماری دخیل هستند که از مهم ترین آنها می توان به:

انواع بیماری آرتروز

آرتروز انگشتان دست و مچ پا

جنسیت:

به طور کلی آرتروز در زنان بسیار بیشتر از مردان شایع است.

چاقی و اضافه وزن:

اضافه وزن فشار زیادی را بر مفصل وارد می کند و همین عامل موجب مفصل بیشتر در معرض آسیب دیدگی و آرتروز قرار بگیرد.

عوامل مرتبط به محیط کار:

برخی از مشاغل مستلزم انجام حرکت های تکراری و یا بلند کردن اجسام سنگین می باشند. انجام حرکت های تکراری و یا بلند کردن اجسام سنگین می توانند منجر به افزایش فشار و یا آسیب به مفاصل و در نتیجه بروز آرتروز شوند.

آسیب دیدن مفاصل:

زمانیکه مفاصل هنگام ورزش و یا سایر تصادفات آسیب می‌بینند، خطر ابتلای مفصل آسیب دیده به آرتروز افزایش می‌یابد.

وراثت:

دیده شده افرادی که در خانواده خود فردی مبتلا به آرتروز دارند بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند.

عفونت:

بسیاری از عوامل میکروبی مانند باکتری ها و یروس ها ممکن است باعث عفونت در مفاصل و ایجاد بری انواع آرتروز شوند.

برخی افراد این بیماری را با پوکی استخوان اشتباه می گیرند و این کاملا اشتباه است!

این بیماری را نباید با پوکی استخوان اشتباه گرفت زیرا در بیماری پوکی استخوان، غضروف ها کاملا سالم هستند  و تنها خود استخوان ها ضعیف می شود اما در بیماری آرتروز، خصوصا در موارد حاد، علاوه بر اینکه غضروف ها تحت تاثیر قرار می گیرند؛ استخوان و مفاصل نیز دچار ضعف و آسیب دیدگی می شود و همین مسئله احتمال شکنندگی استخوان را تا چندین برابر افزایش می دهد.

انواع مختلف آرتروز

عکس رادیوگرافی از انواع مختلف آرتروز

انواع آرتروز

از آنجایی که درمان آرتروز بستگی به علت آن دارد از این رو شناسایی انواع آن بسیار اهمیت دارد. استئوآرتریت، روماتیسم مفصلی، آرتروز کودکان، آرتروز عفونی و ... چهار نمونه از شایع ترین انواع آرتروز هستند که در این بخش به توضیح مفصل هر یک از آنها می پردازیم:

استئوآرتریت

استئوآرتریت یکی از شایع ترین انوع بیماری آرتروز است که امروزه بسیاری از افراد را در سرتاسر جهان درگیر خود کرده است. بیماری استئوآرتریت زمانی اتفاق می افتد که غضروف محافظتی در انتهای استخوان ها در طول زمان تحلیل می روند.

این بیماری بیشتر مفاصل دست ها، زانوها (استئوآرتریت زانو)، لگن و ستون فقرات را درگیر می کند. بالا رفتن سن و چاقی یکی از اصلی ترین عواملی هستند که در بروز بیماری آرتروز دخیل اند.

روماتیسم مفصلی

روماتیسم مفصلی یا آرتریت روماتوئید یک وضعیت التهابی مزمن است که در دراز مدت می تواند باعث تخریب مفصل بشود. این بیماری جزو دسته بیماری های خود ایمنی است که در آن سیستم ایمنی به اشتباه به سلول های بدن بخصوص سلول های سینوویوم حمله می کند و باعث تغییراتی در آن می شود.

این بیماری میتواند در هر سنی بروز کند ولی معمولا در سنین بین 60-40 سالگی دیده میشود. روماتیسم مفصلی در زنان سه برابر شایع تر از مردان است.

آرتروز کودکان یا آرتریت ایدیوپاتیک

در حالی که بیماری آرتروز به طور معمول به عنوان یک بیماری برای افراد مسن تر شناخته می شود؛ اما متاسفانه بیش از چندین هزار کودک، مبتلا به این نوع آرتروز مفصلی می باشند.

در کودکان بیماری آرتروز از التهاب مفصل ناشی از سیستم ایمنی بیش از حد فعال منشا می گیرد.

آرتروز عفونی یا چرکی

به التهاب مفصل به دنبال عفونت را آرتریت عفونی می گویند. این نوع آرتروز بیشتر مفاصل بزرگتر همچون مفصل ران، مفاصل موجود در دست و زانو را درگیر می کند.

تب و لرز به همراه درد و تورم در مفصل مورد نظر از شایع ترین علائم بیماری آرتروز عفونی است که با وارد شدن میکروب به مفصل این علائم آشکار می شود.

باکتری استرپتوکک، استافیلوکک یا قارچ ها از مهم ترین عوامل عفونی هستند که می توانند باعث بروز چنین التهابی در مفصل شوند.

آرتروز زانو و علائم آن

علائم و مشخصات آرتروز زانو

آرتروز با چه علائمی همراه است؟

علائم و نشانه های آرتروز معمولا به آرامی و با گذر زمان خود را نشان می دهد. به طور کلی آرتروز از انواع بیماری مزمن بوده که با گذر زمان شدیدتر می‌شود از این رو بسیار افراد ممکن است در مراحل اولیه بیماری دردی را احساس نکنند. از شایع ترین علائم و نشانه های بیماری آرتروز می توان به:

بروز درد در هنگام حرکت دادن مفصل

حساس بودن به لمس مفصل (حتی فشار بسیار کم )

سفت و خشک شدن مفصل خصوصا صبح ها بعد از بیدار شدن از خواب

کم شدن انعطاف پذیری و اختلال در باز و بسته کردن مفصل

کاهش دامنه حرکتی مفصل

قرمزی و داغ شدن مفصل

شنیده شدن صدا های غیرطبیعی در هنگام راه رفتن و حرکت دادن مفصل

با گذر زمان بیماری آرتروز به قدری شدید می شود که بیمار را از انجام کارهای روزمره باز می دارد.

پیشگیری از آرتروز با ورزش

پیشگیری از ابتلا به آرتروز با ورزش

راه های پیشگیری از آرتروز

همان طور که اشاره شده بیماری آرتروز از جمله اختلالاتی است که بسیار شایع است که احتمال اینکه شما و یکی از بستگانتان به آن مبتلا شوید بسیار بالاست از این رو همه ما باید به دنبال راههای برای پیشگیری از آن باشیم.

تغییر سبک زندگی یکی از مهم ترین کارها برای پیشگیری و حتی درمان آرتروز است که شما می توانید از آن استفاده کنید. از جمله راه های پیشگیری از آرتروز شامل:

کم کردن وزن بدن

برخی گمان می کنند افزایش وزن فقط فشار اضافی بر مفصل وارد می کند؛ اما فشارها و استرس های مکانیکی تنها مشکل نیستند، بلکه بافت های چربی، پروتئین‌هایی به نام سیتوکین تولید می‌کنند که باعث افزایش التهاب در بدن می‌شوند.

سیتوکین ها با تغییر عملکرد سلول‌های غضروفی باعث تخریب بافت‌ها می‌شوند. زمانی که شما اضافه وزن دارید، بدن شما مقدار بیشتری از این پروتئین‌های مخرب تولید می‌کند. کاهش چند کیلو وزن باعث کاهش فشار و التهاب در مفاصل شده و احتمال ابتلا به آرتروز را کاهش می‌دهد.

ورزش کردن و تقویت عضلات

در صورتی که عضلات ضعیفی داشته باشید؛ بیشتر در خطر ابتلا به آرتروز قرار دارید. تمرینات ورزشی در آب از جمله بهترین گزینه‌ها برای بیماران مبتلا به آرتروز و بسیاری انواع دیگر آرتریت محسوب می‌شود.

پیشگیری از آسیب دیدگی

آسیب‌دیدگی یک مفصل در بزرگسالی فشار بیشتری بر مفاصل شما وارد می‌کند. اگر در دروان جوانی دچار آسیب‌دیدگی مفصلی شوید همان مفصل در دوران پیری به آرتروز مبتلا خواهد شد.

داشتن رژیم غذایی مناسب

مصرف برخی غذاها از جمله امگا3، ویتامین دی، در کاهش ابتلا به این بیماری می کاهد. اسیدچرب امگا3 موجب کاهش التهاب مفصل شده و همین عامل احتمال ابتلا به آرتروز را تا چندین برابر کاهش می دهد.

همچنین پیشنهاد می شود در کنار مصرف چنین موادی از مصرف موادغذایی بسیار شیرین و پرچرب نیز خودداری کنید. زیرا بالا بودن سطح قند خون باعث افزایش سرعت شکل‌گیری برخی مولکول‌هایی می‌شود که باعث سخت‌تر شدن و حساس‌تر شدن غضروف نسبت به فشارهای مکانیکی می‌شوند. دیابت همچنین باعث تحریک التهاب سیستماتیک در بدن و در نتیجه تحلیل غضروف‌ها می‌شود.

درمان آرتروز شانه

درمان قطعی آرتروز شانه

درمان قطعی آرتروز چیست؟

متاسفانه بیماری آرتروز هیچگاه کاملا بهبود نمی یابد و کلیه روش ها برای درمان آرتروز به منظور کنترل درد، به حداقل رساندن آسیب مفاصل، حفظ عملکرد و بهبود کیفیت زندگی ارائه می شود. روش ها و تکنیک های زیادی هستند که می تواند به شما در رسیدن به این هدف کمک کنند. درمان آرتروز به طور کلی شامل موارد زیر می باشد:

دارو درمانی

داروهای تجویز شده برای درمان آرتروز بستگی به نوع آن دارد. اما به طور کلی داروهای مورد استفاده در درمان آرتروز شامل موارد زیر می باشد:

دارو های ضد درد همچون استامینوفن و ...

داروهای ضدالتهاب غیراستروئید نظیر ایبوپروفن

داروهای ضد روماتیسمی برای درمان روماتیسم مفصلی

درمان فیزیکی

دوره‌های فیزیوتراپی و ماساژ، درمان آب گرم، کار درمانی و مدیریت درد و پیشگیری از بدتر شدن شرایط از جمله روش های درمان فیزیکی هستند که  برای کمک به بیماران مبتلا به آرتروز جهت کنترل برخی مشکلات و کاهش محدودیت حرکتی توصیه می شوند.

کاهش درد آرتروز با کمپرس آب گرم

کاهش درد آرتروز با استفاده از کمپرس آب گرم

درمان خانگی آرتروز

تغییر در سبک زندگی و استفاده از راهنمایی های زیر برای درمان خانگی آرتروز می‌تواند، در بهبود زندگی با آرتروز به شما بسیار کمک کننده است:

1-درصورتی که در مفاصل خود احساس درد و یا التهاب دارید سعی کنید بین 12 تا 24 ساعت به مفصل مربوطه استراحت دهید و فشار زیاد و مکرری به مفصل مربوط وارد نکنید.

2-ورزش می‌تواند تحمل شما را بالا برده و با تقویت ماهیچه‌های دور مفاصل، مفاصل را پایدارتر کند و باعث کاهش درد آرتروز شود. ورزش های نرم از جمله پیاده‌روی، دوچرخه سواری و شنا می‌تواند به شما کمک کند. درصورتیکه موقع ورزش احساس درد جدیدی در سایر مفاصل کردید، بدانید که ورزش برای درمان آرتروز شما مناسب نبوده و یا بیش از حد به خود فشار آورده‌اید.

3- چاقی فشار روی مفاصل شما بخصوص مفاصل زانو و لگن را افزایش می‌دهد، با کاهش وزن می‌توان فشار برروی مفاصل را کاهش داده و درد شما را آرام‌تر کند.

 4- استفاده از کمپرس های سرد باعث کاهش درد و گرفتگی عضلات شده و استفاده از کمپرس های گرم در درمان خشکی مفصل و آرتروز موثر است. هردو کمپرس ها در درمان درد موثر هستند.

5- استفاده از کرم ها یا ژل های کاهش دهنده درد می تواند در کاهش درد شما یسیار موثر باشند.

6- در صورتی که در هنگام راه رفتن دردی را احساس می کنید پیشنهاد می کنم از وسایل کمکی نظیر عصا، واکر برای کاهش درد مفصل استفاده نماید. زیرا این وسایل فشار را بر مفاصل کاهش داده و از این طریق درد را کاهش می‌دهند

عمل جراحی تعویض مفصل

بعد از اینکه سایر درمان‌ها برای دردها و آسیب‌دیدگی‌های مفاصل ثمربخش نباشد، عمل جراحی تعویض مفصل انجام می‌گیرد. جراحی تعویض مفصل برای درمان آرتروز به دو روش کلی انجام می شود که شامل:

جراحی جزئی تعویض مفصل

در این روش جراح تنها قسمت‌های آسیب دیده از مفصل را با پروتز مصنوعی جایگزین می‌کند.

جراحی کامل تعویض مفصل

در صورتی که چندین ناحیه از مفصل آسیب دیده باشد در این صورت از روش جراحی کامل مفصل استفاده می شود. در این روش جراحی ، کل مفصل زانو با یک مفصل مصنوعی به طور کامل تعویض می‌شود.


دیدگاه شما

فیلدهای ضروری با علامت

    سوال خود را از ما بپرسید
    دکتر سید علیرضا امین جواهری
    شماره تماس